Bloog Wirtualna Polska
Są 1 110 252 bloogi | losowy blog | inne blogi | zaloguj się | załóż bloga
Kanał ATOM Kanał RSS
Kategorie

Lekcja 8

sobota, 07 lipca 2007 12:14

Lekcja 8 cz.3

Ostatnia lekcja z poprzednich materiałów.

 Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) rod. Astrowate

Roślina wieloletnia. Wysokość: 10 - 20 cm. Łodyga kwiatonośna dęta, gładka, wewnątrz drobno żebrowana, biaława. Kwitnienie: od kwietnia do lipca, kwiaty zebrane w jeden koszyczek, złożone, żółte. Liście zebrane w rozetę, głęboko wcinane, brak właściwej łodygi. Korzeń bardzo gruby, pionowy, z odgałęzieniami. Znaczenie gospodarcze ma cała roślina. Liście są chętnie konsumowane w niektórych regionach kraju w formie surówek. Jednak znaczenie lecznicze ma korzeń i kwiat. Korzeń stosowany jako środek żółciopędny, moczopędny i przeciwskurczowy. Z kolei kwiatostan stosuje się w kosmetyce. Uprawa nie ma sensu, gdyż mniszek (czyli popularny mlecz lub dmuchawiec) jest pospolitym chwastem. Wysiewa się w lipcu bez opamiętania, a już w kwietniu złoci nasze łąki. Mniszek zawiera inulinę, subtancję goryczową taraksacynę i trójterpeny.

 Melisa lekarska (Melissa officinalis) rod. Wargowe

Bylina (zimotrwała). Wysokość: 80 - 100 cm. Łodyga: czterokanciasta, owłosiona, niekiedy kropkowana. Kwitnienie : lipiec-wrzesień, kwiaty żółtawe, białawe lub lekko różowe zgrupowane w nibyokółkach. Liście sercowojajowate, jaśniejsze na spodzie. Melisa zwana też pszczelnikiem lekarskim jest rośliną o bardzo silnym aromacie cytrynowym. Znaczenie lecznicze mają liście. Melisę wysiewa się w marcu - kwietniu, ale kiełkowanie jest powolne, stąd też tendencja do sadzonkowania rośliny. Uprawa jest możliwa w warunkach domowych, pod warunkiem częstego przycinania i to dosyć ”drastycznego”, inaczej roślina będzie silnie wybujała, straci dolne liście i będzie bardziej przypominać miotłę niż melisę. W takim wypadku można pokusić się o kopczykowanie rośliny, ale najlepiej pociąć ją na sadzonki, ponieważ ukorzenianie jej nie nastręcza trudności. Najlepiej jednak duże okazy przenieść do ogródka (dobrze, żeby znajdował się na stronie innej niż południowa). Nawozić jej nie trzeba zbyt często, a już grzechem jest nawożenie zimą. Zbiór główny liści następuje w czerwcu tuż przed kwitnieniem. W naturalnym środowisku występuje w miejscach wilgotnych (ale nie podmokłych), bardzo ciepłych i okresowo nasłonecznionych.
Głównym składnikiem chemicznym melisy jest cytral i kwas ursolowy. Substancje te działają uspokajająco, antydepresyjnie, regulują pracę serca i regenerują siły. Ponadto działają antyseptycznie i przeciwskurczowo.

 Rozmaryn lekarski (Rosmarinus officinalis) rod. Wargowe

Krzewinka (wiecznie zielona) Wysokość: 60-200 cm. Łodyga: gęsto rozgałęziona, kora starszych łodyg szarobrunatna, popękana. Wijąca się. Kwitnienie: marzec-maj. Kwiaty: białawe, jasnoniebieskie. Zebrane w gęste grona. Jest rośliną wieloletnią. Na stanowisko dla rozmarynu wybieramy miejsce słoneczne i ciepłe. Gleba powinna być przepuszczalna, żyzna i niezakwaszona. Źle rośnie na ziemiach ciężkich, zlewnych. W latach chłodniejszych znacznie spada w roślinie zawartość aromatycznego olejku eterycznego. Ponieważ rozmaryn jest nieodporny na niskie temperatury, zaleca się przeniesienie roślin na zimę do szklarni. Niezabezpieczony przed zimą wymarza poniżej -9°C. Rozmaryn uprawiać można z nasion lub z sadzonek pobranych z rośliny matecznej. W przypadku uprawy z nasion, wysiewa się je w marcu do ciepłego inspektu lub do doniczek. Po wykiełkowaniu siewki pikujemy do doniczek. Do gruntu można sadzić w drugiej połowie maja. Sadzonki pobiera się wczesną wiosną z rośliny matecznej, usuwa dolną parę liści i ukorzenia w stale wilgotnym piasku. Po około 2 miesiącach, gdy siewki ukorzenią się, przesadzamy je do gruntu w rozstawie 30x30 cm. Uprawa w mieszkaniu w swoim początkowym okresie wygląda identycznie jak przygotowanie rozsady do uprawy na działce. Siewki lub sadzonki sadzi się do doniczek o średnicy kilkunastu centymetrów. W przypadku sadzonek dodatkowo przeprowadza się zabieg uszczykiwania (usunięcie pędów wierzchołkowych roślin), dzięki czemu wstrzyma się rośnięcie pędów na długość i spowoduje rozkrzewienie rośliny.  Wiosną każdego roku krzaki rozmarynu przesadza się do większych doniczek i uzupełnia świeżą glebą. Ziele zbiera się na początku kwitnienia. Ścinamy je 10 cm nad ziemią. Zazwyczaj można przeprowadzić dwa zbiory w roku.

 Szałwia lekarska (Salvia officinalis) rod. Wargowe

Krzewinka (wiecznie zielona) Wysokość: 30-75 cm. Łodyga: Czterokanciasta, owłosiona, zdrewniała (drewnieje po drugim roku wegetacji), prosta. Kwitnienie: maj - lipiec. Kwiaty: fioletowe, niekiedy różowe lub białe. Zebrane w grona. Jest rośliną wieloletnią. Na stanowisko dla szałwii wybieramy miejsce słoneczne i ciepłe, choć znosi również chłód. Gleba powinna być spulchniona, żyzna i zasadowa. Źle rośnie na ziemiach ciężkich. Szałwię po kwitnieniu należy silnie przyciąć. Można uprawiać ją z nasion lub z sadzonek pobranych z rośliny matecznej z końcem lata. Ukorzenia się bez żadnych problemów po trzech tygodniach. Do gruntu należy przesadzić ukorzenione egzemplarze po miesiącu w rozstawie 50 - 60 cm, ze względu na bardzo silnie rozgałęziony system korzeniowy. Zdrewniała szałwia wygląda nieestetycznie, wobec czego dobrze jest wymieniać rośliny co trzy lata, właśnie poprzez sadzonkowanie. Można też spróbować zastosować odkłady powietrzne lub kopczykowanie.
W przypadku uprawy z nasion, wysiewa się je w marcu do ciepłego inspektu lub do doniczek. Po wykiełkowaniu siewki pikujemy do doniczek. Do gruntu można sadzić w drugiej połowie kwietnia. Uprawa w mieszkaniu w swoim początkowym okresie wygląda identycznie jak przygotowanie rozsady do uprawy na działce. Siewki lub sadzonki sadzi się do doniczek o średnicy kilkunastu centymetrów. W przypadku sadzonek dodatkowo przeprowadza się zabieg uszczykiwania (usunięcie pędów wierzchołkowych roślin), dzięki czemu wstrzyma się rośnięcie pędów na długość i spowoduje rozkrzewienie rośliny. Główny zbiór ziela ma miejsce na początku maja, tuż przed kwitnieniem. Zazwyczaj można przeprowadzić dwa lub trzy zbiory w roku.
Szałwia jest silnym lekiem antyseptycznym i stosowanie jej w nadmiarze może powodować lekkie zatrucia, toteż należy po 3 dniach kuracji zrobić przerwę.

 Werbena lekarska (Verbena officinalis) rod. Werbenowate

Bylina (mrozoodporna). Wysokość : 30 - 100 cm. Łodyga: czterokanciasta o szorstkich brzegach. Kwitnienie : czerwiec-sierpień, kwiaty zgrupowane w nitkowaty kłos. Kwiaty są bardzo drobne, choć u odmian uprawnych dość duże i urokliwe. Liście dolne jajowate, środkowe 3 - dzielne. Uprawa może odbywać się w domu, ale dzikie odmiany nie są zbytnio urodziwe (uprawne natomiast mają ograniczoną wartość leczniczą lub żadną). Do uprawy należy wybrać miejsce jasne, ale nie słoneczne, gleba może być dosyć uboga, ale musi być lekka i przeschnięta. Roślina nie znosi przelewania, stąd też zaleca się skromne podlewanie. Rozmnażanie jest tylko generatywne (czyli z nasion) i odbywa się w marcu, a najlepiej w pierwszych dniach kwietnia. Zbiór (czyli wycięcie całej rośliny) następuje w szczytowej fazie kwitnienia i suszy. W lecznictwie stosuje się ziele, czyli całą roślinę. Ziele zawiera śluz, kumarynę (stąd przy suszeniu roznosi się miły zapach siana), glikozyd werbalinę i substancje goryczowe. Werbenę, zwaną w niektórych regionach witułką, stosuje się jako środek wykrztuśny, uspokajający, ściągający, przeciwzakrzepowy i przeciwgorączkowy. Zmęczonym oczom dobrze zrobi napar z werbeny. Jedyny szkopuł, to groźba przedawkowania, a więc z umiarem.

 Wisiołek dwuletni (Oenothera biennis) rod. Wiesiołkowate

Roślina dwuletnia. Wysokość: 60 - 100 cm. Łodyga: Owłosiona, plamista. Kwitnienie: czerwiec - sierpień. Kwiaty: cytrynowożółte, zamykane w dzień, o dużym haczykowatym kielichu. Liście lancetowate, jasnozielone. Na stanowisko dla wiesiołka wybieramy miejsce słoneczne, ciepłe i przewiewne. Gleba powinna być spulchniona, z dużą ilością piasku. Źle rośnie na ziemiach ciężkich. Lubi stanowiska suche (w stanie dzikim jest rośliną ruderalną). Można rozmnażać go tylko z nasion, choć nie ma takiej potrzeby. Najlepiej wykopać i przesadzić dorosłą roślinę z gruzowiska (lubi też byłe poligony wojskowe). Zbiera się dojrzałe nasiona i liście. Wiesiołek zawiera bardzo rzadki w przyrodzie kwas gamma-linolowy (dobrze działa na podwyższone ciśnienie krwi i wysoki poziom szkodliwego cholesterolu, artretyzm, chorobę alkoholową i inne choroby neurologiczne). Ponadto inne substancje wiesiołka mają zastosowanie przy likwidowaniu łuszczycy oraz likwiduje niepłodności (w ograniczonym zakresie).


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (1) | dodaj komentarz

Lekcja 7

sobota, 07 lipca 2007 1:02

Lekcja 7 cz.2

Następne rośliny lecznicze.

 Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna) rod. Różowate

Krzew. Wysokość: 6 - 9 m. (korona rozrasta się na szerokość 5 - 6 m). Łodyga: Ciernista. Kwitnienie : późną wiosną, kwiaty zebrane w białe i silnie aromatyczne kwiatostany. Liście głogu są ciemnozielone, klapowane i ząbkowane. Owoce : pojawiają się w sierpniu i pozostają aż do późnej jesieni. Głóg można wysiewać z nasion bardzo wczesną wiosną, ale najlepiej pozyskiwać owoce ze stanu dzikiego. Bardzo ładnie wyglądają żywopłoty z głogu, w formowaniu których celują Anglicy. Roślina ma szerokie zastosowanie jako lek nasercowy, silnie tonizujący i uspokajający, a co ważniejsze może być spożywany w dużych ilościach, bez groźby przedawkowania.

 Hyzop lekarski (Hyssopus officinalis) rod. Wargowe

Krzewinka (zimotrwała). Wysokość: 20 - 140 cm. Łodyga: czterokanciasta, silnie rozgałęziona, drewniejąca w drugim roku wegetacji. Kwitnienie : sierpień-wrzesień, kwiaty niebieskie, szafirowe lub liliowe zgrupowane po jednej stronie łodygi. Liście lancetowate, owłosione, ciemnozielone. Roślina ta o bardzo wdzięcznej nazwie ”józefek” jest silnie aromatyczna, o przyjemnym miodowym zapachu. Stąd też jest uwielbiana nie tylko przez pszczoły, ale także przez mniej pożądanych gości np. mszyce i mączliki. Znaczenie lecznicze mają liście i kwitnące wiechy. Wysiewa się w marcu - kwietniu, ale bardziej pospolitą metodą jest dzielenie kęp i sadzonkowanie. Hyzop uprawia się w domu, rośnie ładnie i szybko bez większych problemów. Na zimę ścinać 20 cm nad ziemią. Oczywiście można też sadzić go do gruntu, ale tylko w miejscach o dość łagodnych zimach, gdyż lubi wymarzać. Józefek potrzebuje pełne słońce i alkaliczną, lekką glebę. Nawozić jej nie trzeba zbyt często, najlepiej nawozami naturalnymi. Zbiór główny liści może mieć miejsce non stop, a kwitnące szczyty w początkowej fazie kwitnienia. Głównymi składnikami chemicznymi hyzopu są olejki eteryczne (pinen, pinokamfen, cyneol) oraz związki trójterpenowe i garbniki. Szczyty stosuje się w nieżytach górnych dróg oddechowych, zaburzeniach trawienia i braku łaknienia.

 Kozłek lekarski (Valeriana officinalis) rod. Kozłkowate

Bylina. Wysokość: 0,5 - 1 m. (odmiany ozdobne, takie jak na zdjęciu są znacznie mniejsze). Łodyga: dęta, walcowana, głęboko bruzdowana, prosta, u dołu owłosiona. Kwitnienie : od czerwca do sierpnia, kwiaty dzwonkowate zebrane w biały lub białoliliowy baldachokształtny kwiatostan. Liście kozłka są pierzasto-sieczne. Znaczenie lecznicze ma korzeń a raczej kłącze silnie płożące, płytko zakotwiczone w glebie o silnym zapachu starej skóry. Korzeń ów można dzielić w październiku, otrzymując nowe egzemplarze rośliny. Kozłek, zwany też baldrianem lub walerianą można wysiewać też z nasion w marcu - kwietniu. Nasiona należy wepchnąć w glebę bez przykrywania ich. Uprawa samodzielna nastręcza jednak sporych trudności, głównie z powodu silnej wrażliwości rośliny na zanieczyszczenia i przesuszenie. Jest możliwa teoretycznie w warunkach domowych, ale szalenie trudna. W naturalnym środowisku rośnie na torfowiskach i bagniskach oraz w lasach olchowych. Jest coraz rzadziej spotykany, a mimo to nie znajduje się pod ochroną. Po zebraniu korzeni rośliny należy je oczyścić z drobnych korzonków, obrać ze skórki i suszyć w umiarkowanej temperaturze ze względu na dużą lotność niżej wymienionych substancji chemicznych.
Głównym składnikiem chemicznym waleriany jest walerynina, kwas walerenowy i glikozyd trójterpenowy o nazwie walerozyd. Substancj
e te działają silnie uspokajająco, przeciwpadaczkowo. Mimo, iż kozłek nie jest rośliną trującą, powinno się przed zaaplikowaniem wywaru z korzenia zasięgnąć porady lekarza-specjalisty.

 Krwawnik pospolity (Achillea millefolium) rod. Astrowate

Roślina wieloletnia. Wysokość: 30 - 70 cm. Łodygi liczne silnie rozgałęzione, wzniesione, szorstkie. Kwitnienie: od czerwca do października, kwiaty liczne, bardzo drobne, zebrane w baldachogrono, kwiaty białe, niekiedy popielate. Liście lancetowate, silnie postrzępione, pierzastosieczne. Znaczenie lecznicze ma ziele i kwiat. Roślinę pozyskuje się wprost ze stanu dzikiego (rośnie praktycznie wszędzie, nie ma specjalnych wymagań poza tym, że nie rośnie na glebach silnie alkalicznych). Krwawnik zawiera duże ilości olejków eterycznych (azulenu, tujonu, cyneolu, pinenu i borneolu) stąd przy rozcieraniu uwalnia się silny, nie zawsze przyjemny dla powonienia, aromat. Ponadto roślina zawiera substancję goryczową achileinę, dużo związków azotowych i magnezu, stąd też stosowana jest jako naturalny nawóz. Roślina jest stosowana jako środek przeciwkrwotoczny, wzmacniający i pobudzający apetyt. Używany do płukania jamy ustnej i wzmacniający mieszki włosowe (przeciw łysieniu). Może być też stosowana (tylko młode liście) jako dodatek do dań mięsnych, szczególnie dziczyzny.

 Krwiściąg mniejszy (Poterium sanguisorba) rod. Różowate

Roślina wieloletnia. Wysokość: 20 - 100 cm. Łodyga szorstka, drewniejąca po roku wegetacji. Kwitnienie: od czerwca do września, kwiaty ciemnoczerwone zebrane w główki na długich szypułach. Liście podłużne, drobne, drobno ząbkowane. Znaczenie lecznicze ma ziele i korzenie rośliny, bardzo cienkie i długie. Roślinę zbieramy w zaroślach, lasach liściastych, brzegach akwenów i bagien. Lubi środowisko bardzo wilgotne. Obecnie coraz bardziej pospolity. Mimo wszystko można go wysiewać wiosną do gruntu. Pielęgnuje się roślinę usuwając stare liście i kwiatostany, co przyczynia się do rozkrzewienia rośliny i pojawienia większej ilości pożytecznych liści.
Krwiściąg zawiera garbniki i olejki eteryczne i inne substancje. Roślina jest stosowana jako środek pzeciwkrwotoczny, przy zatruciach i biegunkach.

 Mięta (Mentha sp.) rod. Wargowate

Bylina (zimotrwała). Wysokość: 3 - 90 cm. Łodyga: czterokanciasta, lekko owłosiona, biała, u niektórych odmian czerwonawa. Kwitnienie : czerwiec - lipiec, kwiaty różowe, liliowe, białe zebrane w kłosowaty, gęsty kwiatostan. Liście lancetowate lub jajowate, jaśniejsze na spodzie. Mięta jest rośliną, która łatwo się krzyżuje, stąd też istnieje masa gatunków i odmian tej rośliny. Znaczenie lecznicze mają liście o bardzo intensywnym zapachu. Miętę wysiewa się w marcu - kwietniu, ale wzejdzie nam o każdej innej porze roku (poza ”ścisłą” zimą) i to bez żadnego problemu. Uprawa jest możliwa w warunkach domowych, dostarcza dużo frajdy, gdyż roślina szybko przyrasta i nie wymaga specjalnych zabiegów poza obfitym podlewaniem. Nawozić jej nie trzeba zbyt często (wystarczy zasilić ją w lipcu). Częste przycinanie powoduje, że roślina silnie się rozkrzewia. Zbiór główny liści następuje w czerwcu tuż przed kwitnieniem. W naturalnym środowisku rośnie w miejscach wilgotnych, podmokłych, często zdziczała. Gatunki mięta polej i mięta pieprzowa są bardzo pospolite. Głównym składnikiem chemicznym mięty jest mentol i piperyton. Substancje te pobudzają apetyt, znoszą wzdęcia, działają przeciwskurczowo i żółciopędnie. Napary nie powinny być stosowane przez kobiety w ciąży i chorych na nerki.


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (2) | dodaj komentarz

Lekcja 6

piątek, 06 lipca 2007 23:54

Lekcja 6 cz.1

Dziś poznamy kilka roślin leczniczych.

  Aloes zwyczajny (Aloe Vera) rod. Liliowate

Roślina wieloletnia. Wysokość: 40 - 80 cm (w warunkach domowych). Łodyga: bardzo gruba, zielona, z bliznami po opadłych liściach. Kwitnienie : od kwietnia do czerwca, kwiaty dzwonkowate, pomarańczowe zebrane w wiechowaty kwiatostan. W domu aloes kwitnie rzadko, częściej w szklarni. Liście są bardzo grube, ząbkowane, zakończone płaskimi kolcami. Mają znaczenie lecznicze ze względu na śluzowatą substancję znajdującą się pod skórką. Aloes, pochodzący z wysp Sokotra (Pacyfik), rozmnaża się z sadzonek wierzchołkowych, sadząc je do gleby bardzo lekkiej, umiarkowanie wilgotnej i ciepłej. Przyjmuje się bez żadnych problemów i stosunkowo szybko rozrasta. Dobrze jest roślinę kilkuletnią silnie przyciąć, a obumarłe liście usunąć jak najszybciej, aby nie dopuścić do infekcji. Jest rośliną bardzo odporną na przesuszenie, ale nieodporną na mróz i przeciągi. Jednak mimo tego dobrze jest aloes przetrzymać w zimie w niższej temperaturze (10-17 st. C). Aloes można rozmnażać z nasion, ale nie ma takiej potrzeby. Nasiona należy wepchnąć w glebę bez przykrywania ich. Aloes stosuje się na oparzenia i odmrożenia oraz wysypki. Ujędrnia skórę, stąd też ma szerokie zastosowanie w kosmetyce.

 Arnika Górska (Arnica Montana) rod. Astrowate

Roślina wieloletnia. Wysokość: 30 - 70 cm. Łodyga kwiatonośna roczna, omszona z trzema parami naprzeciwległych liści. Kwitnienie: od czerwca do sierpnia (w Alpach nawet do września), kwiaty zebrane w koszyczek, złożone, złocistożółte lub pomarańczowożółte, okrywa koszyczka owłosiona. Liście zebrane w rozetę, owalne, grube, dość duże. Znaczenie gospodarcze mają koszyczki. Kwiatostan stosuje się zewnętrznie przy oparzeniach, trudno gojących się ranach, wrzodach skóry. Uprawa jest dość trudna i wymaga ogródka. Roślinę wysiewa się w marcu i to najlepiej do żyznej gleby próchnicznej, lekkiej, zawierającej ok. 30 % piasku. Dobrze jest, zamiast wysiewu, dzielić kłącza w kwietniu u starszych egzemplarzy jeśli takowe posiadamy. Niedopuszczalna jest adaptacja roślin ze stanu dzikiego (roślina pod ścisłą ochroną). Stanowisko powinno być jasne, ale nie słoneczne, wilgotne, ale nie bagniste.
Arnika zawiera duże ilości olejków eterycznych, kwasy : galusowy, kawowy, garbniki i związki poliacetylenowe. Kwiatostany arniki były szeroko stosowane już w zamierzchłych czasach i to z dużym powodzeniem (roślina potrafiła zahamować silne krwotoki i zakażenia). Ze względu na błyskawiczne i skuteczne działanie stosowana w farmacji do dziś. Jest byliną trującą, co nie przeszkadza jej być dobrą rośliną miododajną.

 Babka zwyczajna (Plantago major) rod. Babkowate

Roślina wieloletnia. Wysokość: 5 - 30 cm. Łodyga wzniesiona, naga (u niektórych odmian w zaniku). Kwitnienie: od czerwca do września, kwiaty zebrane w kłosowaty kwiatostan, kwiaty żółtawe, niekiedy białe, rzadko fioletowe. Charakterystyczną cechą kwiatostanu są bardzo długie nitki pręcikowe wystające poza koronę kwiatu. Liście zebrane w różyczkę, owalne, grubo unerwione z długim ogonkiem. Znaczenie lecznicze mają liście. Roślinę pozyskuje się wprost ze stanu dzikiego (rośnie na wilgotnych łąkach, łęgach, w rowach i przydrożach - jest bardzo pospolitą rośliną) .
Babka zawiera duże ilości substancji śluzowych, glikozydów (aukubina, katalpol) , kwas cytrynowy, fumarowy i cynamonowy i inne. Babka jest szeroko stosowana w medycynie ludowej od wieków jako środek osłaniający ścianki żołądka, wykrztuśny i przeciwzapalny, w ostrym i przewlekłym zapaleniu oskrzeli oraz przy egzemach i zapaleniu spojówek.

 Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus) rod. Konopiowate

Pnącze wieloletnie. Łodyga: twarda, kolczasta, czterokanciasta. Kwitnienie : czerwiec-sierpień, kwiaty zgrupowane w jajowate kwiatostany tzw. szyszki . Ponieważ roślina jest dwupienna, a więc osobno występują osobniki męskie i żeńskie, kwiatostany różnią się wielkością. Liście dłoniaste, 3-5 klapowane, ząbkowane. Znaczenie lecznicze mają szyszki. Chmiel rozmnaża się przez dzielenie korzeni i odrostów korzeniowych. Ponieważ znaczenie mają tylko okazy żeńskie, nie polecam wysiewania, gdyż przez pierwsze lata nie można określić płci. Uprawa jest możliwa w warunkach domowych, ale wówczas nie kwitnie lub kwitnie z oporami. Najlepiej jednak uprawiać w ogródku w miejscu silnie nasłonecznionym. Gleba powinna być bardzo żyzna i spulchniona. Nawożenie powinno być obfite. Nie wolno też zapominać o podpórkach lub kratkach dla pnączy. Szyszki zbieramy we wrześniu. Głównymi składnikami chemicznymi chmielu są kwasy goryczowe (tak cenione w piwowarstwie) i olejek eteryczny zawierający mircen i humulen. Składniki te powodują obniżenie ciśnienia (nieraz dość znaczne), działają uspokajająco (także przy pobudliwości płciowej, stąd też niegdyś stosowany w armii). Chmiel wykazuje też słabe działanie narkotyczne (zresztą jak większość przedstawicieli rodziny konopiowatych).

 Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) rod. Dziurawcowate

Roślina wieloletnia. Wysokość: 40 - 110 cm. Łodyga wzniesiona, naga, pędy boczne wychodzą z kątów liści. Kwitnienie: od czerwca do sierpnia (a nawet do połowy września), kwiaty liczne zebrane w gęsty kwiatostan pseudobaldachowaty, kwiaty intensywnie jaskrawożółte. Liście podłużne, niekiedy owalne, silnie kropkowane. Znaczenie lecznicze ma ziele i kwiat. Roślinę pozyskuje się wprost ze stanu dzikiego (rośnie w widnych lasach, na ugorach, nieużytkach i miedzach, wszędzie tam, gdzie jest w miarę sucho i słonecznie - jest dość pospolitą rośliną). Dziurawiec zawiera duże ilości glikozydów flawonolowych (hiperozyd, rutozyd), kwas kawowy, garbniki i pokaźne ilości barwników żółtych i czerwonych (karoteny do 15 mg%) i inne. Roślina jest stosowana w bardzo wielu przypadłościach m. in. w schorzeniach wątroby i dróg żółciowych, nerwobólach, kamicy żółciowej, stanach zapalnych gardła i krtani oraz na depresje i stany lękowe a zewnętrznie na uszkodzenia skóry. Ponadto jest cenioną od wieków rośliną barwierską.


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Lekcja 5

piątek, 06 lipca 2007 21:14

Lekcja 5 cz.3

Kontynuacja poprzednich tematów.

W wieku XIX rozwój nauk przyrodniczych spowodował zwrot w zielarstwie. Prawdziwy postęp dokonał się jednak począwszy od XIX w., kiedy to poznano i rozpoczęto wyodrębnianie z ziół leczniczych substancji czynnych. Stosowany obecnie termin fitoterapia (phytotherapia) pochodzi od słów phyton - roślina i therapeuo - leczę, oznacza leczenie roślinami i powstał w końcu XIX w. w Niemczech. W 1785 r. William Withering opisał naukowo zastosowanie naparstnicy w leczeniu niewydolności serca. Z czasem odkryto, że jest to zasługą digoksyny oraz digitoksyny. W 1805 r. wyodrębniono z opium morfinę, w 1819 r. atropinę, w 1820 r. chininę. W 1830 roku Leroux izoluje z kory wierzbowej salicynę (prekursor aspiryny). "Złotaera leku roślinnego" trwała do lat trzydziestych XX wieku. Kiedy to w1935 roku Domagk zsyntetyzował sulfonamidy.

Po pewnym czasie zaczęto niestety lekceważyć zioła, wierząc tylko w najnowocześniejsze preparaty farmaceutyczne. Uznawanie leczniczych właściwości ziół było uważane za objaw zacofania, jeśli nie wręcz ciemnoty i zabobonu.

W ostatnim dziesięcioleciu XX wieku nastąpił ponowny zwrot - zioła zaczęły być modne, powracano w tym czasie do kuracji ziołowych. Okazało się, że wiele syntetycznych leków może przynieść oprócz korzyści także duże i nieodwracalne szkody dla organizmu.


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (1) | dodaj komentarz

Lekcja 4

piątek, 06 lipca 2007 17:59

Lekcja 4 cz.2

Dzisiaj dokończymy temat z poprzedniej lekcji.

Podobnie było w starożytnym Rzymie. Gwiazdą pierwszej wielkości w zielarstwie w czasach rzymskich był Dioskurides Pedanios (I w.), Grek z pochodzenia, przyrodnik, "zatrudniony" jako lekarz rzymskich legionów. Napisał książkę "De nzateria medica" barwnie ilustrowaną, zawierającą opisy kilkuset roślin, wśród nich mnóstwa leczniczych, która stanowiła przez ponad tysiąc lat źródłowe dzieło dla wielu pokoleń botaników i lekarzy całego uczonego świata. Ostatnim wielkim znawcą leku roślinnego epokiantycznej, był Galen z Pergamonu (ur. ok. 130 roku- -200) przyboczny lekarz kilku cesarzy rzymskich m.in. Marka Aureliusza, który opisał ponad 400 roślin leczniczych w taki sposób, że stworzył podwaliny późniejszej farmacji. Jego wielką zasługą było stworzenie nowych postaci leku roślinnego: naparu, odwaru, nalewki, mazidła. Te postaci do dziś nazywają się galenowymi.

W średniowieczu Arabowie przekładali dzieła autorów starożytnych. Stosowali szereg nowych form leków i wprowadzili do lecznictwa europejskiego wiele środków leczniczych z Chin i Indii. W tym samym czasie mieszkańcy Europy częściej sięgali po czary i zabobony niż po sprawdzone leki ziołowe. Nauka i jej rozwój znalazł miejsce w klasztorach. Przyczynili się do tego zwłaszcza benedyktyni, którzy latami przepisywali ocalałe podczas wojen i najazdów księgi autorów, starożytnych. Uprawiali oni równeż zioła w wirydarzach, sporządzali maści, wyciągi, odwary i często byli jedynymi lekarzami, gdy grasowały zarazy i "morowe powietrze". Wybitne zasługi dla zielarstwa położyli benedyktyni z Salerno w X-XI wieku. Dziełem ich był Regimen Sanitatis Salernitanorum, zawierający nie tylko cenne informacje o ziołach leczniczych, ale i przepisy dietetyczne. Wiele z nich przeniknęło do medycyny ludowej, która zaczęła się rozwijać w mniej magicznym, a bardziej racjonalnym kierunku. Zakonnicy nie ograniczali się do korzystania ze starożytnych przekazów greckich i rzymskich oraz własnych obserwacji, ale uzupełniali wiedzę, czerpiąc ją z arabskiego świata naukowego. W świecie tym wybitną postacią był Awicenna z Buchary (XI-XII wiek), a nieco później Ibn Al-Beitha, który opisał około 1400 roślin leczniczych, z których większość zbadał osobiście.

W dobie renesansu zielarstwo przestawało już być domeną zakonników. Pojawiać się zaczęli aptekarze, olejkarze, "łowcy ziół", a przede wszystkim lekarze-botanicy. W XIII-XIV w. powstały w Europie pierwsze apteki, zwane początkowo "składami pieprzu" lub "sklepami korzennymi", jako że oprócz ziół leczniczych handlowano w nich także przyprawami i pachnidłami. Pojawienie się w XV w. wynalazku druku bardzo przyczyniło się do rozpowszechnienia wiedzy medycznej - popularne stały się zielniki. Pierwszym drukowanym zielnikiem było włoskie Herbarium, wydane w Rzymie. Najbardziej znaną postacią tego okresu był Paracelsus (ur. w 1493roku) uważany za prekursora nowożytnej medycyny, choć interesował się również alchemią. Pragnął izolować z rośliny istotę leczniczą,czyli aktywną farmakodynamicznie substancję.

Wyprawy żeglarskie Hiszpanów i Portugalczyków przyczyniły się do poznana i rozpowszechnienia nowych gatunków ziół i wiedzy botaniczno-medycznej z innych kontynentów. Wielkie odkrycia geograficzne tzn. odkrycie przez Kolumba Ameryki w 1492r. oraz znalezienie przez Vasco da Gama drogi morskiej do Indii Wschodnich w 1498r., przyczyniły się do wzbogacenia europejskiego zasobu ziół leczniczych. Z Ameryki pochodzą m.in. kakaowiec, ipekakuana, wanilia, papryka, ziemniak, tytoń i kukurydza. Natomiast droga morska do Indii ułatwiła transport wielu przypraw korzennych i leków.

 


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Lekcja 3

piątek, 06 lipca 2007 17:53

Lekcja 3 cz.1

Dziś zpoznamy się z historią zielarstwa. Przekonamy się że zielarsto istnieje tak naprawdę już od bardzo dawna...

Historia ziołolecznictwa jest tak długa jak historia cywilizacji i choćby w najkrótszym zarysie warto się z nią zapoznać. Z egipskich papirusów oraz inskrypcji na ścianach grobowców i świątyń dowiadujemy się o ziołach stosowanych przez kapłanów przed pięcioma tysiącami lat. Sumerowie 5000 lat temu znali już właściwości lecznicze czosnku, mięty, rumianku, babki, piołunu. Najsumienniej przekazali je starożytni Egipcjanie. W tak zwanym papirusie Ebersa z Teb (1550 rok p.n.e.) wymienionych jest kilkaset roślin leczniczych wraz ze sposobami ich stosowania m.in. aloes, miętę, anyż.

Również kilkaset ziół leczniczych znano w Babilonii i Asyrii, wiedziano, jak je zbierać i suszyć. Co najciekawsze - wiele z tych wiadomości jest aktualnych do dziś. Roślinami leczniczymi interesował się nawet słynny prawodawca Hammurabi, żyjący około 1700 roku p.n.e. Ważnym ośrodkiem zielarskim były Indie, a wiedza medyczna stała tam na wysokim poziomie. Do dziś Europa zawdzięcza im dużą liczbę przypraw i produktów leczniczych: kminek, pieprz, kardamon, goździki i imbir. Chyba tylko tam wiedza ta była wyjątkowo silnie związana z wierzeniami i obrzędami religijnymi, a źródłem frapujących wiadomości z tej dziedziny są zwłaszcza święte księgi Wedy.

Chińczycy rozwinęli ziołolecznictwo na niezwykłym poziomie, a jego początki sięgają 4000 lat p.n.e.. Istnieją zapiski na kościach wróżebnych z II wieku p.n.e. o stosowaniu ziół w różnych schorzeniach. Chociaż liczba ziół, które początkowo opisywano była dosyć skromna, obejmowała około 300 gatunków m.in. rzewień, kamforę i żeń-szeń, ciekawy był ich podział na 3 klasy:

  • książęcą - zioła podtrzymujące życie, a nieszkodliwe dla organizmu,
  • ministerską - zioła zwalczające ciężkie choroby i przywracające siły,
  • asystencką - zioła leczące pewne choroby, ale trujące i nie nadające się do stałego użytku.

Chińczycy wierzyli, że przyroda kryje w sobie lekarstwo na każdą chorobę. Do dzisiaj cały naturalny sposób leczenia związanyz filozofią i religią Chin nazywa się medycyną chińską.

W starożytności między krajami Wschodu i Południa kwitł ożywiony handel i on to przyczynił się do rozpowszechnienia ziół. Żydzi, podobnie jak Arabowie, rozwinęli "przemysł kosmetyczny", wytwarzając z roślin olejkodajnych wonności cenione nie mniej niż złoto. W księgach "Starego" i "Nowego Testamentu" można znaleźć kilkadziesiąt nazw ziół.

Początki wiedzy medycznej o ziołach w Europie pochodzą ze starożytnej Grecji. Mity starożytnej Grecji mówią o udziale bogów i herosów w przekazywaniu wiedzy medycznej opartej przede wszystkim na leczniczych właściwościach ziół a ich ślady odnajdujemy dziś w łacińskich botanicznych nazwach roślin, które czsto są to po prostu zlatynizowane nazwy greckie. Na przykład krwawnik to po łacinie Achillea - a więc ziele związane z Achillesem, bylica - Artermisia - z boginią Artemidą, kosaciec - Iris - z piękną Iris, boginią tęczy, zaś grzybień - Nymphanea - kojarzy się z nimfami nie tylko nazwą ale i urodą. W starożytnej Grecji szczególnie intensywnie wykorzystywano ich właściwości narkotyczne m. in. do celów obrzędowych oraz trujące. Wywarów z silnie toksycznych gatunków roślin używano do wykonywania wyroków śmierci.

Grecja była ojczyzną Hipokratesa z Kos ur. 460-377 p.n.e. zwanego "ojcem medycyny". W swoim dziele "Corpus Hipocraticum" wymienia ok. 300 leków pochodzenia naturalnego w tym 200 leków pochodzenia roślinnego. W I wieku n.e. Plimusz Stary w swym dziele "Naturalis historia" opisuje aż 1000 gatunków roślin leczniczych.


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Lekcja 2

piątek, 06 lipca 2007 17:23

Lekcja 2

Na dzisiejszej lekcji poznamy takie zagadnieni jak: odwar, napar, użytki leśne, łąka i zielnik. Zapoznamy się z kilkoma zasadami dobrego zielarza i poznamy podział roślin a takrze dowiemy się co jest potrzebne zielarzowi.

Zagadnienia:

  • odwar- wywar sporządzony z roślin odpornych na wysoką temperaturę.
  • napar- wywar otrzymany z ziół zalanych wrzącą wodą
  • użytki leśne- są to jednym słowem dary lasu.
  • łąka- obszar na którym rosną najrózniejsze kwiaty zielne, na łąkach dominują trawy.
  • zielnik- kięga lub zeszyt z zamieszczonymi ilustracjami albo zasuszonymi roślinami.

Zasady dobrego zielarza.

  1. Rośliny trzeba szanować.
  2. Roślin nie wolno deprać.
  3. Rośliny zbierać tylko w określonym celu.
  4. Rośliny trzeba zbierać z umiarem w miare potrzeb.
  5. Zioła zbierać w odpowiedniej porze.
  6. Suszyć tylko oczyszczone zioła.
  7. Zioła przechowywać maxymalnie przez rok.
  8. Nie zbierać roślin trujących.
  9. Nie marnować ziół.
  10. Zioła stosować zgodnie z zaleceniami.

Podział roślin:

  • przyprawy
  • rośliny lecznicze
  • rośliny ozdobne
  • rośliny trujące

Co jest potrzebne zielarzowi?

-łopatki

-grabki

-ziemia

-konewka

-woda

-sznurek

-wiadro

-worek

Magiczne sprzęty do zielarstwa:

-nauszniki

-Smoczy nawóz

-nawóz Lullabali

-rękawice ze skóry smoka

Kiedy zbierać zioła?

Zioła zbieramy przed południem i wieczorem. Gdy jest sucho i ciepło.

Gdy zostaniemy zielarzami co mamy zbierac?

-korę drzew

-korzenie i kłącza

-owoce

-pączki

-kwiaty

-łodygi i liście

Jak suszyć zioła?

Zioła najlepiej suszyć w suchym i zacienionym miejscu albo wkładając do ksiąg i trzymać je tam przez jakiś czas.


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Lekcja 1

piątek, 06 lipca 2007 15:23

Wprowadzenie

Tutaj podam kilka zasad którch będziecie musieli przestrzegać na karzdej lekcji. Nie przestrzeganie ich będzie łączyło się z odpowiednimi do sytuacji konsekwencjami. Ale uważam że nie będzie aż tak żle. 

  1. Odpowiadamy po wcześniejszym zgłoszeniu się symbolem .
  2. Na lekcji nie przeszkadzamy sobie, panuje taka zasada "Jenen mówi, reszta słucha".
  3. Do lekcji jesteśmy zawsze przygotowani. Istnieje takie coś jak 1 nieprzygotowanie. Po wykorzystaniu go będę stawiała T.
  4. Sprawdziany będę zapowiadała 1 lekcję przed nim.
  5. Kartkówki i pytania są niezapowiadane.
  6. Notatki z lekcji nie są obowiązkowe. Ale jeśli ktoś chce to robi.
  7. Materiał z pytania obejmuje do 2 wcześniejszych lekcji.
  8. Złe zachownie doprowadzi do "Rozmowy moderowanej".
  9. Prace wysyłacie na maila - - -.

Proszę o przestrzeganie tych zasad :)

Lekcja 1

Na dzisiejszej lekcji zapoznamy się z zielarstwem. Dowiemy się co to jest zielarstwo. Poznamy budowę kwiatu i ich nazwy.

CO TO JEST ZIELARSTWO?

Zielarstwo to nauka zajmująca się roślinami i wszystkim co jest z nimi związane to znaczy: uprawą

zbiorem,

hodowlą,

pienęgnacją,

przechowywaniem,

tworzeniem nawewek i lekarstw.

Zielarstwo jest jedną z gałęzi ogrodnictwa. Mechanizmem i zastosowaniem działania leków roślinnych zajmuje się ziołolecznictwo (fitofarmakologia i fitoterapia).

Budowa roślin.

Opis poszczególnych części rośliny kwiatowej:

  • płatek korony- wewnętrzne listki okwiatu, zwykle barwne; tworzą koronę; platek może być podzielony na blaszkę. (blaszka- w odniesieniu do płatków rozszerzona część płatka, okwiat- zewnętrzna część kwiatu zbudowana z wolnych lub zrośniętych listków).
  • kielich- zewnętrzna część okwiatu zbudowana z listków.
  • łodyga- główna oś pędu, zwykle z liśćmi.
  • znamię słupka- szczytowa część słupka, zwykle wyniesiona na szyjce słupka i rozszerzona lub podzielona na kilka łatek, te mogą być lepkie lub owłosione; na znamieniu słupka osiada i kiełkuje pyłek.
  • zalążnia- dolna rozszerzona część słupka zawierająca zalążki.
  • pręcik- męski organ w kwiecie służacy do produkcji męskich gamet - pyłku kwiatowego, jest to przekształcony listek, składa się z nitki pręcika, łącznika i pylników produkujących pyłek.
  • działka kielichowa- lub po prostu działki są to listki tworzące kielich kwiatu; najbardziej zewnętrzne w stosunku dopłatków korony i innych części kwiatu listki okwiatu; mogą być zrośnięte lub wolne w niektórych kwiatach działki mogą być całkowicie zredukowane, wtedy brak kielicha kwiatu.
  • dno kwiatowe- mniej lub bardziej rozszerzony szczyt szypuły (łodygi) kwiatu na którym są osadzone pozostałe części kwiatu.
  • liść- najczęściej płaski zielony organ wyrastający z łodygi (także z nasady łodygi lub z przekształconej podziemnej łodygi -kłącza).
  • kłącze- pęd podziemny, mniej lub bardziej wydłużony; na jego powierzchni resztki nasad liści lub liście łuskowate.
  • korzeń- podziemna część kwiatu utrzymująca roślinę w ziemi, pobiera z gleby substancje mineralne oraz wodę.

 


Podziel się
oceń
1
0

komentarze (2) | dodaj komentarz

sobota, 23 sierpnia 2014

Licznik odwiedzin:  12 447  

Kalendarz

« sierpień »
pn wt śr cz pt sb nd
    010203
04050607080910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Archiwum

O moim bloogu

Podręcznik do zielazstwa...

Głosuj na bloog






zobacz wyniki

Wyszukaj

Wpisz szukaną frazę i kliknij Szukaj:

Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail aby otrzymywać info o nowym wpisie:

Statystyki

Odwiedziny: 12447

Lubię to

Więcej w serwisach WP

Bloog.pl

Bloog.pl